Giriş – FİPER Nedir?
Finansal Performans ve Erken Risk (FİPER) modeli, klasik finansal tabloları üç katmanlı yapı ile geleceğe dönük içgörülere dönüştürür: gerçek zamanlı gösterge panosu, makine öğrenmesi tabanlı öngörü modelleri ve senaryo simülasyonu. 2025 teknolojileri, FİPER’i KOBİ’lerden büyük holdinglere kadar erişilebilir hale getiriyor.
1. Üç Katmanlı Yapı
| Katman | Açıklama |
| Gerçek Zamanlı Gösterge | ERP ve banka verisini dakikalık interval ile yeniler; KPI grafikleri oluşturur. |
| Öngörücü Analitik | AI/ML modelleri satıcı, müşteri ve döviz riski gibi değişkenleri tahmin eder. |
| Senaryo Simülasyonu | “What-if” analizi ile faiz, döviz ve satış hacmi şokları kârlılık etkisini gösterir. |
2. 2025 Teknoloji Bileşenleri
- Bulut veri gölü (Snowflake / BigQuery) – yapılandırılmış & yapılandırılmamış veri saklama.
- AutoML platformu (Vertex AI, AWS SageMaker) – kod yazmadan model eğitimi.
- Self-service BI (Power BI, Looker) – kullanıcı bazlı pano tasarımı.
- Event-driven ETL (Fivetran, Airbyte) – gerçek zamanlı veri akışı.
3. Erken Uyarı Mekanizması
- Likidite Şoku Uyarısı: Nakit bakiyesi kritik eşiğin altına düşerse SMS/push bildirim.
- Kur Riski Alarmı: USD/TRY %3 günlük volatilite aşarsa hedge önerisi.
- Satıcı Teslim Gecikme Skoru: AI modeli %70 olasılıkla gecikme öngörürse tedarik stratejisi güncellemesi.
4. Dashboard Tasarımı ve KPI Hiyerarşisi
FİPER dashboard’ları, yönetici, finans ve operasyon rollerine göre özelleştirilir. Üst yönetim için stratejik KPI’lar (EBITDA, net borç/EBITDA), finans ekibi için likidite ve nakit akışı, operasyon için üretim verimliliği KPI’ları ayrı panolarda sunulur.
5. Gerçek Vaka – Enerji Şirketi
Enerji şirketi Y, FİPER modelini kurarak döviz riskini üç hafta önce tahmin etti. Kur yükselişi hedge edildi, potansiyel 2,3 M USD zarardan 2,1 M USD tasarruf sağlandı. Dashboard, yönetim kurulunda manuel Excel raporlarının yerini aldı.
6. Uygulama Adımları
- Veri Ambarı Seçimi: Bulut tabanlı esnek ölçekli bir veri gölü kurun.
- ETL/Data Pipeline: ERP + banka + CRM verilerini gerçek zamanlı bağlayın.
- KPI Seti: Stratejik ve operasyonel KPI listesini yöneticilerle belirleyin.
- AI Model Eğitimi: AutoML ile likidite ve kârlılık tahmin modellerini eğitin.
- Dashboard Yayını: Role-based erişim, mobil uyumlu tasarım.
- Süreklilik: Model performansını aylık izleyin, veri kalitesini denetleyin.
7. AI/ML Entegrasyonu
- Doğrusal regresyon yerine gradient boosting & LSTM modelleri: daha yüksek tahmin doğruluğu.
- Anomali Tespiti algoritmaları (Isolation Forest) ile hatalı veri yakalama.
- Generatif AI (GPT benzeri) ile doğal dil rapor özeti üretimi.
Sonuç – Stratejik Öngörü Gücü
FİPER yaklaşımı, belirsizlik çağında finansal karar alıcıların en güçlü aracıdır. TGF Mali Müşavirlik, veri mimarisinden AI modeline, dashboard tasarımından erken uyarı mekanizmasına kadar uçtan uca destek sunar. Geleceğe dönük finansal içgörüler için bizimle iletişime geçin.
